ANAHTAR TESLİMİ GÖTÜRÜ BEDEL TEKLİF ALINMAK SURETİYLE İHALE EDİLEN YAPIM İŞLERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI

  • ANAHTAR TESLİMİ GÖTÜRÜ BEDEL TEKLİF ALINMAK SURETİYLE İHALE EDİLEN YAPIM İŞLERİNDE AŞIRI DÜŞÜK TEKLİF SORGULAMASI
  • AV. VOLKAN SAMADİ
  • AV. SİDAR TUNCA
  • Makale Özeti:
  • Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işleri ihalelerinde isteklile, idarece yapımı istenen imalat miktarını bilmeksizin ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaktadırlar.Bu bağlanmda da; ihale konusu yapım işinde yer alan imalat kalemlerinde, ihale makamı idare tarafından belirlenen metrajlar ile ihaleye katılan isteklilerce hesaplanan metrajlar arasında bir takım farklılıkların meydana gelmesi, işin anahtar teslim götürü bedel alınarak ihale ediliyor olmasının doğal bir sonucudur.Ancak; bu noktada, idare tarafından belirlenen metrajlar ile isteklilerce hesaplanan metrajlar ortaya çıkan farklılıkların hangi düzeyde olması kaydıyla makul ve tolere edilebilir karşılanacağı ve özellikle aşırı düşük teklif sorgulamaları neticesinde tespit edilen bu farklılıkların teklifi aşırı düşük hale getirerek teklifin geçerliliğini etkileyip etkilemeceği hususu, uygulamada oldukça sık bir biçimde ihtilafa yol açmaktadır.Bu çalışmada, anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idare tarafından belirlenen metrajlar ile isteklilerce hesaplanan metrajlar arasında oluşan hangi düzeydeki farklılıkların makul ve tolere edilebilir kabul edildiği ile bu farklılıkların isteklilerce ihale kapsamında sunulan tekliflerin geçerlilikleri üzerindeki etkileri, konuya ilişkin emsal yargı kararları da irdelenmek suretiyle incelenecektir.
  • Anahtar Kelimeler:
  • Kamu İhale Hukuku, Yapım İşleri İhaleri, Anahtar Teslim Götürü Bedel, Aşırı Düşük Teklif, Teklifin Değerlendirme Dışı Bırakılması.
    • Abstract:
  • In the procurement of construction works which are loged in tender as turnkey lump sum price, suppliers calculate the amount of building in accordance with the construction documents and the zone lists without knowing the amoung of building that are demanded by the contracting authority.In this context, the differences may happen between the quantity surveys which are calculated by the contracting authority and the suppliers.Herein, it causes so many legal dispute to determine which diferences shall be tolerated and accepted.At this juncture, examination of abnormally low tenders has importance to evaluate the differences of quantity surveys as allowable admissible or not admissible. In this study, we will examine in which conditions the differences between the quantity surveys which are calculated by the contracting authority and the suppliers may be considered as admissible in the light of case-law.
    • I.              GİRİŞ  
  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 6. maddesinde; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılacak yapım işeri ihalelerinde iki tür sözleşme usulü belirlenmiş olup; bu sözleşme tiplerinden birisi de anahtar teslimi götürü bedel sözleşme usulüdür.
  • Anahtar teslimi götüü bedel sözleşmeler, uygulama projeleri ve buna ilişkin mahal listelerine dayalı olarak istekilinin, işin tamamı için teklif ettiği bedel üzerinden yapılan sözleşmelerdir1. Nitekim; Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 4'üncü maddesinde de, "Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin maal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi ifade eder." denilerek işbu tanım yinelenmiş bulunmaktadır.
  • Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihalelerde, idarece iş kapsamındaki imalat miktarları isteki olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir.Ayrıca; anahtar teslimi götürü teklif alınmak suretiyle ihale edilen yapım işlerinde, sözleşme sürecinde, yükleniciye yapılacak ödemeler, teklif edilen birim fiyatlar ve imalat miktarları üzerinden değil, yüklenicinin teklifine bağlı olarak idarece önceden belirlenmiş olan pursantaj oranları üzerinden gerçekleştirimektedir2.
  • Özetle; bu tür ihalelerde, istekliller teklif ettikleri fiyat ile ihale konusu işin tamamını bir bütün olarak sözleşme ve ekindeki projeye ve dokümanlara uygun bir biçimde yapımını taahhüt etmektedirler.
    •  
    • II.           GENEL OLARAK ANAHTAR TESLİM GÖTÜRÜ BEDEL TEKİL ALINAN    İHALELER VE METRAJ FARKLILIKLARI
  •  Anahtar teslim götürü bedel tekil alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde ihale dokümanı içerisinde, isteklilere metrajlar verilmemekte; metrajlar, ihale dokümanında yer alan proje ve mahal listesi uyarınca, isteklilerin kendileri tarafından hesaplanmaktadır.Bu itibarla, istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olmaması, anahtar teslim götürü bedel ihale edilen işler açısından, işin doğası gereği olağan bir durumdur.
  • Zira; ihale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait metrajların hesaplanamsı işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir.bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesapları çoğu zaman biribiri ile örtüşmemektedir3.
  • Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yuvarlamalardan ya da bu yöndeki herhangi  başka bir sebepten kaynaklanabilmektedir.
  • Nitekim Danıştay da, konuya ilişkin yerleişk uygulamasında; "...Anahtar teslimi götürü bedel, sözleşme ile yapılacak işlerde, uygulama projelerine, mahal listesine ve teknik şartnameye uygun olarak tüm araç ve gereçler ile işçilik yüklenici tarafından karşılanmakta, iş tamamıyla bitirildikten sonra ihaleyi yapan idareye teslim edilmektedir. Bu kapsamda bir işi yapmak için teklif veren istekliler de işin tamamının bitirilmesini taahhüt ederek tekliflerini vermektedirler. Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme ile yapılacak işlerde isteklilerin teklifine dayanak alınan metrajlar ile idare tarafından yaklaşık maliyet hesabında dayanak alınan metrajların bire bir örtüşmeyebileceği davalı idare tarafından da kabul edilmektedir. Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler ile 28.05.2012 tarihli ara kararımıza verilen cevabın birlikte incelenmesinden; ihale kapsamında yapılacak işlerden A.011 poz nosunda yer alan fore kazık sayısı idarenin yaklaşık maliyet hesabında 9.000 olarak gösterilmesine rağmen ara kararına verilen cevapta bu miktarın hatalı hesaplandığı, bu poza ait miktarın yeniden hesaplanması sonucunda bulunan miktarın yaklaşık olarak 6.010 adet olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren diğer isteklilerin metrajlarında yer alan miktarın da bu miktara yakın olduğu hususları göz önüne alındığında davacı şirketin metrajında bu miktarı 5.990 olarak belirtmesinin yeterli bir açıklama olarak kabul edilmesi gerektiği; davacının metrajlarında bina kapsamında yapılacak toplam asma tavan miktarının idarece belirlenen toplam asma tavan miktarından fazla olduğu, davacının açıklamasında asma tavan miktarlarına ilişkin pozlar arasında kayma olduğu, bu hususun da esasa etkili olmadığı dikkate alındığında davacının A.062 pozuna ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamanın mevzuata uygun bulunduğu; A.031 nolu poza ilişkin olarak davacı dışındaki aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap veren diğer isteklilerin de davacı ile benzer metrajları teklif etmesi ve istekliler tarafından işin tamamının yapılacağının taahhüt edilerek bu doğrultuda teklif verildiği dikkate alındığında davacının bu poza ilişkin açıklamalarında mevzuata aykırı bir yön bulunmadığı; A.064 nolu poza ilişkin davacı tarafından yapılan açıklamada alüminyum doğrama profillerinin metrajlarının kilogram olarak çıkarıldığı, davalı idare tarafından ise alüminyum doğrama yapılacak yüzeylerin metrekare cinsinden çıkarılıp toplam metrekare değerinin ortalama bir değer alınarak (1 metrekare=12 kg) toplam miktarın belirlendiği dikkate alındığında her iki rakam arasında fark bulunması doğal olduğundan, davacı tarafından yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunmaktadır." demek suretiyle, anahtar teslimi götürü bedel ile ihale edilen işlerde idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesap edilen metrajlar arasında farklılıkların olağan hususunu vurgulamıştır4.
    •  
    • III.        YARGI KARARLARI IŞIĞINDA METRAJ FARKLILIKLARININ TOLERE EDİLEBİLİRLİK DÜZEYİ
  • Anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, idarenin metrajları ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasında birtakım farklılıkların bulunması doğal karşılanmakla birlikte; bu farklılıkların hangi düzeyde ve hangi koşulların varlığı halinde tolere edilebilir sayılacağı ve hangi oranı aşmak kaydıya isteklilerce sunulan teklifleri aşırı düşük hale getirerek geçerliliğini etkileyeceği uygulamada oldukça sıkça rastlanılan bir hukuki ihtilaf olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • Anılan ihtilaflar, özellikle, sınır değerin altında kalmak suretiyle aşırı düşük teklifi sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamada bulunduğu kalemlerin irdelenmesi neticesinde ortaya çıkmakta; isteklilerin açıklamada bulundukları imalat kalemlerinde yer vermiş oldukları metrajlar ile idare tarafından belirlenen metrajlar arasında ortaya çıkan ve çeşitli kıstaslar ile tolere edilebilir kabul edilmeyen farklılıklar nedeniyle takliflerin değerlendirme dışı bırakılması yönünde karar verilmektedir.
  • Konuya ilişkin istikrar kazanmış yargı kararları incelendiğinde;Danıştay'ın yerleşik uygulamasında açık bir biçimde belirtmiş olduğu üzere; anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, isteklilerce hesaplanan metrajlar ile idare tarafından belirlenen metrajlar arasında bir takım farklılıkların bulunmasının olağan olduğunu belirtmekte; anahtar teslim götür bedel alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, isteklilerin işin tamamını yapma taahhüdünde bulundukları göz önünde bulundurularak, tespit edilen metraj farklılıkların işin tamamı ve yapılabilirliği üzerinde etkisi değerlendirilerek tolere edilebilir ve makul karşılanabilir olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılmaktadır.
  • Bu bağlamda; ihale konusu yapım işinin yapılabilirliği üzerinde büyük bir etki yaratmayan, isteklilerin işin tamamının yapımına yönelik taahhüdünü etkilemeyecek düzeydeki metraj farklılıkları makul ve tolere edilebilir karşılanmakta; isteklilerce sunulan tekliflerin makul ve tolere edilebilir düzeydeki metraj farklılıkları nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğuna hükmedilmektedir.
  • Metraj farklılıkların ihale konusu yapım işinin tamamı ve yapılabilirliği üzerindeki etkisi değerlendirilirken de; farklılık tespit edilen metrajların ihale konusu yapım işinin tamamına oranı, idarenin metrajından eksik ya da fazla hesaplandığı tespit edilen imalat kalemlerine karşılık diğer imalat kalemlerinde, bu eksikliği ya da fazlalığı giderecek oranda farklı hesaplama yapılıp yapılmadığı; istekli tarafından ihale konusu yapım işi neticesinde öngördüğü kar marjının farklılık tespit edilen kaleme dair bedeli karşılayıp karşılamadığı gibi kıstaslar ele alınarak tespit edilen metraj farklılıklarının tolere edilebilir düzeyde olup olmadığı belirlenmektedir.
  • Konuya ilişkin emsal olarak gösterilebilecek bir yargı kararında "...Anahtar teslimi götürü bedel ihalelerde ihale dokümanı içerisinde isteklilere metrajlar verilmediğinden metrajların istekliler tarafından hesaplandığı, dolayısıyla istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların birebir aynı olamamasının olağan olduğu, isteklilerin söz konusu işin tamamını, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile teknik şartnamelerine uygun olarak, teklif edilen anahtar teslimi götürü bedel üzerinden yapmayı kabul ve taahhüt ettikleri birlikte değerlendirildiğinde, idarece belirlenen metrajlar ile davacı tarafından hesaplanan metrajlar arasında eksik olanlar olduğu gibi fazla belirlenenler de olduğu, bunlardan 19 adet iş kaleminde davacı tarafından belirlenen metrajların idarece belirlenen metrajların üzerinde olduğu, bazı iş kalemlerinde ise metrajların birbirine çok yakın olduğu, bu çerçevede anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 39 adet iş kalemi içerisinde 2 adet iş kalemi için tespit edilen idarece belirlenen metrajlar ile istekli tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılığın idarenin tespitinin aksine kabul edilebilir düzeyde olduğu görüldüğünden davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinden olan “metrajların düşük olduğu” gerekçesinde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmamaktadır." denilerek, ihalenin toplamda kaç kalemden ibaret olduğu buna karşılık isteklinin sunmuş olduğu teklifte kaç kalemde farklılık tespit edildiği değerlendirilmiş ve toplam imalat kalemi sayısı içerisinde işin yapılabilirliğine etki etmeyecek düzeydeki metraj farklılığı tolere edilebilir kabul edilmiştir5.
  • Aşırı düşük Teklif açıklanması neticesinde tesipt edilen metraj farklılığı nedeniyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan bir istekli tarafından ikanme olunan bir davada Ankara Bölge İdare Mahkemesi’nce tesis edilen bir başka kararda da “...Diğer taraftan; davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca miktarı, idarece hesaplanan miktardan %38,46 oranında düşük gösterilen 26.006/036A poz numaralı "20x40 cm ebadında düz yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu ile fugalı duvar ve cephe kaplaması yapılması (fayans ve seramik yapıştırıcısı ile)" imalatının tümü işin teklif edilen fiyatın 14.985,60-TL olduğu göz önüne alındığında, bunun 844.000,00-TL olan toplam teklif bedelinin %1,77'sine, farkın parasal değerinin ise 9.366,00-TL'sına tekabül ettiği anlaşılmaktadır. Yaklaşık maliyetin 1.337.831,81-TL olarak belirlendiği, sınır değerin de 866.058,99-TL olarak hesaplandığı ihalede, davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifi olan ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifin 844.000,00-TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise 973.350,00-TL olduğu; bu durumda ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde ihale konusu iş için 129.350,00-TL tutarında daha yüksek bir bedel ödemek zorunda kalınacağı, buna karşılık davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığınca düşük gösterildiği belirlenen söz konusu imalat farkının parasal karşılığının ise sadece 9.366,00-TL olduğu gözetildiğinde, yukarıda bu paragraftan önce yapılan açıklamaların aksinin kabulü; 4734 sayılı Kanunun 5. maddesinde ifadesini bulan, idarelerin ihalelerde, ihtiyaçlarını uygun şartlarla karşılamasını ve kaynaklarını verimli kullanmasını sağlama sorumluluğunu ihlal edici sonuçlar doğurup, dolayısıyla kamu yararına da uygun düşmeyecektir.” denilmek suretiyle, metraj farklılığı tespit edilen imalat kaleminin istekli tarafından teklif edilen bedel oranına bakılarak, farklılığın işin yapılabilirliği açısından etkisi değerlendirilmiş ve ihale için teklif edilen bedele oranla cüzi nitelikte sayılabilecek bir farklılık nedeniyle istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılamayacağına hükmedilmiştir6.
    • Aynı konuda tesis edilmiş bir başka kararda ise; “...darenin yaklaşık maliyete esas iş listesinde "Satın alınan beton pompası kullanılmadan dökülen, basınç dayanım sınıfı C16/20 (BS16) olan hazır beton dökülmesi" iş kalemi için öngördüğü miktar 5.970 m3 iken ihaleyi alan isteklinin fiyat analizinde bu iş kalemi için 4.747 m3 miktar öngörüldüğü ve aradaki 1.223 m3 tutarındaki (bu poz ipin yaklaşık % 20) metraj noksanlığının açıklanamadığı, bu iş kalemi için maliyet azalmasına yol açan söz konusu metraj farkının nasıl tolere edileceğinin anlaşılmadığı davacı tarafça ileri sürülmüş ise de; iş kalemleri ipinde 200 ve 250 dozlu iki ayrı demirsiz beton kalemi daha bulunduğu, 16.002 ve 16.003 poz sayılı bu işler ile uyuşmazlığa konu 16.057 poz ¡çerisinde yer alan hazır betonun toplam metrajının idarece 11.982 m3, ihale üzerinde kalan firmaca da 11.412 m3 olarak hesaplandığı, aradaki 570 m3 farkın bu iş kalemleri için öngörülen toplam metrajın % 5’ini geçmediği; bu durumun imalat yönünden bir engel teşkil etmediğinin ve demirsiz beton vasfındaki bu beton türlerinin birbirleri yerine kullanılabileceğinin ihaleyi yapan idarece kabul edildiği; bunun yanında söz konusu iş kaleminin toplam teklif içerisindeki payının sadece % 2 (16.008.869,-TL / 323.982,-TL) olduğunu, buna karşılık ihale üzerinde kalan firmanın açıklama istenen kalemler ipin öngördüğü maliyetin idarece hesaplanan maliyetten sadece 141.914,-TL fazla olduğu; bu durumun da diğer kalemlerdeki metraj farkının bu kalemdeki metraj farkını tolere ettiğini gösterdiğini; 1.223 m3 tutarındaki metraj farkının bu iş kalemi için yaklaşık %20 oranında bir farka karşılık geldiği görülmekle birlikte, ihale üzerinde kalan firmanın bu kalem için 68,25/m3 birim maliyet teklif ettiği gözetildiğinde bu farkın toplam maliyette sadece 83.469,75 TL tutarında bir azalmaya yol açtığı ve bunun da toplam teklifin sadece binde biri oranına denk geldiği anlaşılmaktadır, İdarece tespit olunan yaklaşık maliyet tutarı 143.184.815,-TL iken ihalede en avantajlı birinci teklifin 87.420.000,-TL, en avantajlı ikinci teklifin ise (davacı teklifi) 92.340.000,-TL olarak belirlendiği, bu durumda en avantajlı teklifin değerlendirme dışı bırakılması halinde idarenin ihale konusu iş için 4.920.000,-TL tutarında daha yüksek bedel ödemek zorunda kalacağı, buna karşılık ihalede yüklenici tarafından açıklanamadığı ileri sürülen metraj farkının parasal karşılığının sadece 83.469,75 TL olduğu gözetildiğinde, Kur İnş. Tic. ve San. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmasında, aksi yöndeki davacı şikayetinin de davalı Kurumca reddedilmesinde kamu yararına ve hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmaktadır.” denilerek, anahtar teslimi götürü bedelle ihale edilen işlerde idarece belirlenen metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasında ortaya çıkan makul düzeydeki farklılıkların, diğer imalat kalemlerinde yapılan fazla hesaplamlar vasıtasıyla tolere edilip dilmediği hususu üzerinde durulmuş; bu halde, istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılamayacağına hükmedilmiştir7.
    • Buna karşılık; aşırı düşük teklif açıklamaısnda yer verilen ve idarenin metrajı ile istekli tarafından hesaplanan metraj arasında farklılık bulunduğu iddia edilen bir imalat kalemine ilişkin tesis edilen bir başka kararda ise “...Uyuşmazlık konusu olayda, 26.006/087A poz numaralı “25x33 cm ebadına düz yüzeyli her renk ve desende seramik duvar karosu ile fugalı duvar ve cephe kaplaması yapılması (fayans ve seramik yapıştırıcı ile) iş kalemine ilişkin olarak idarece birim miktar 210,57 m2olarak belirlenmesine rağmen davacı tarafça sunulan teklifte birim miktarının 22 m2olarak belirlendiği,bu haliyle davacının tespit ettiği imalat miktarının idarece hesaplanan imalat miktarının yaklaşık onda biri olduğu ve miktar farklılığının makul karşılanabilecek bir fark olmadığı açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” denilerek, 4734 sayılı Kanunla düzenleme altına alınan aşırı düşük teklif açıklamasının nihai amacıda göz önünde bulundurularak, farklılık bulunduğu tespit edilen imalat kaleminin kendi içerisinde idarenin metrajına göre oldukça düşük olması ve söz konusu durumun işin yapılabilirliğine etki edeceği belirtilerek istekli tarafından sunulan teklifin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemin hukuka uygun olduğu yönünde hüküm tesis edilmiştir8.
    •  
    • IV.        SONUÇ
  • Anahtar teslimi götürü  bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde, ihale dokümanı içerisinde isteklilerce metrajlar verilmediğinden, istekliler tarafından hesaplanan metrajlar ile idarece yaklaşık maliyetin bulunması için hazırlanan metrajların tamamen aynı olmasının beklenemeyeceği açıktır.
  • Bu noktada esas olan, isteklilerce fiyat analizinde kullanılan birim metrajlarının imalat kaleminin tamamının ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri, buna ilişkin mahal listeleri ve teknik şartnameye uygun olarak yapılıp yapılamacağının gösterilmesidir.
  • Zira; 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’ince maddesiyle düzenleme altına alınan aşırı düşük teklif sorgulaması da, teklif fiyatı idarece belirlenen sınır değeri altında olan isteklerin teşkil ettirdikleri bedelle, ihale konusu işin sözleşmesine, teknik şartnamesine, mahal listesinde ve projesine uygun olarak yapılmasının mümkğn olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır9.
  • İstekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında teklif bedelini oluşturan imalat miktarlarının, bazı iş kalemlerinde idarece yaklaşık maliyetin bulunmasında kullanılan imalat miktarlarından fazla hesaplanması, bazı iş kalemlerinde eşit hesaplanması, diğerlerinde ise eksik hesaplanması olağan bir durum olmakla birlikte; ihaleye katılan isteklilere idarece verilen uygulama projelerinin detay düzeyi ve somutluğu dikkate alındığında ise bu farklılıkların belirli bir tolerans düzeyinin dışında olmaması gerekli bulunmaktadır.
  • Dolayısyla, bir teklifin aşırı düşük olup olmadığı ve bu kapsamda anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilen işlerde, çeşitli imalat kalemlerinde idarece belirlenen metraj ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farkın tolere edilip edilemeyeceğine ilişkin kararın; sadece isteklilerce hesaplanan miktarlar ile idarece hesaplanan miktarlar arasındaki farkın orarına bakılarak değil; açıklama istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin imalat farklılıkların toplam teklif bedeli üzerindeki etkisi dikkate alınarak, imalat farklılıları nedeniyle teklif bedelinin makul sayılmayacak ölçüde düşük hesaplanıp hesaplanmadığına, başka bir ifadeyle de, miktar farklılıları nedeniyle isteklinin işin bütününe vermiş olduğu fiyat teklifinde toplamda maliyet avantajı elde edip etmediği ve bu maliyet avantajının istekilinin teklifinin aşırı düşük olmasına neden olacak ölçüde olup olmadığına bakılarak verilmesi gerekmektedir.
  • KAYNAKÇA
  • AYDEMİR, Efrail: Eser Sözleşmesi ve İnşaat Hukuku, Ankara 2009.
  • DOĞANYİĞİT, Saadettin: Kamu İhale Kanunu ve Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu, Ankara 2013
  • DUMAN, Hasan: İnşaat Hukuku, Ankara 2013.
  • GENCER, Hüseyin “Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşmelerde Yasal İş Artışı ve Yeni İş Kalemi Birim Fiyatının Düzenlenmesinde Ortaya Çıkan Sorunlar İle Yeni İş Kalemi Pursantaj Oranının Düzenlenmesine Yönelik Yaklaşımlar”, İnşaat Yönetimi Kongresi Bildiriler Kitabı, Ankara 2011
  • SEZGİNER, Murat: İdarenin Sözleşmeleri ve Kamu İhalelerine İlişkin Uyuşmazlıklar, Ankara 2013
  • [1] GENCER, H. : Anahtar Teslimi Götürü Bedel Sözleşmelerde Yasal İş Artışı ve Yeni İş Kalemi Birim Fiyatının Düzenlenmesinde Ortaya Çıkan Sorunlar İle Yeni İş Kalemi Pursantaj Oranının Düzenlenmesine Yönelik Yaklaşımlar”, İnşaat Yönetimi Kongresi Bildiriler Kitabı, Ankara 2011 S.203
  • [2] AYDEMİR, E.: Eser Sözleşmesi ve İnşaat Hukuku, Ankara 2009. S.203
  • [3] DOĞANYİĞİT, S.: Kamu İhale Kanunu ve Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu, Ankara 2013, S.755-770
  • [4] Danıştay 13. D., 11.09.2012 – E.2012/371 K.2012/2139 ( EKAP- Elektronik Kamu Alımları Platformu) (çevrimiçi).
  • [5] Ankara 9. İdare Mahkemesi, 17.12.2012 - -E.2012/1194 ( EKAP- Elektronik Kamu Alımları Platformu) (çevrimiçi).
  • [6]Ankara Bölge İdare Mahkemesi, 13.02.2013 – Y.D. İtiraz No: 2013/857( EKAP- Elektronik Kamu Alımları Platformu) (çevrimiçi).
  • [7] Ankara Bölge İdare Mahkemesi, 19.09.2012 -  Y.D: İtiraz No: 2012/4369( EKAP- Elektronik Kamu Alımları Platformu) (çevrimiçi).
  • [8] Ankara Bölge İdare Mahkemesi – Y.D. İtiraz No: 2012/3764 ( EKAP- Elektronik Kamu Alımları Platformu) (çevrimiçi).
  • [9] İdarenin Sözleşmeleri ve Kamu İhalelerine İlişkin Uyuşmazlıklar, Ankara 2013, s. 337